Glaucoom

Laserbehandeling

Het principe van ‘laser’ dateert uit het begin van de 20e eeuw en werd beschreven door Albert Einstein. Het duurde echter nog vele jaren voordat laser kon worden toegepast in de geneeskunde. Laser staat voor Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation (maar heeft niets te maken met radioactieve straling). Het principe berust op het feit dat de kleinste deeltjes waaruit materie is opgebouwd op een hoger energie niveau gebracht kunnen worden. Bij het aannemen van het oorspronkelijke energie niveau wordt een lichtdeeltje uitgezonden. Als dit proces versterkt verloopt krijgt men dus een bundel van lichtdeeltjes. Deze lichtdeeltjes vormen samen de laserstraal. Laser is dus niets anders dan een sterke lichtbundel. Het onderscheidt zich op 2 manieren van gewoon licht. In de eerste plaats heeft laserlicht slechts één kleur en op de tweede plaats verlopen de lichtstralen volledig parallel. Daarmee is een laserstraal dus uiterst nauwkeurig.

Van deze twee eigenschappen van laser wordt gebruik gemaakt in de oogheelkunde. Men kan zich voorstellen dat het mogelijk is om met laser zeer nauwkeurige ‘schroei’ effecten te bereiken. Vergelijk dit maar met de mogelijkheid om met behulp van een vergrootglas en zonlicht hetzelfde te bereiken. De laser heeft zeer veel toepassingen gevonden in de oogheelkunde.

Verhoogde oogdruk

Zoals beschreven is verhoogde oogdruk nagenoeg altijd het gevolg van een belemmering in de afvoer van kamerwater. Bij de meest voorkomende vorm van glaucoom, het open kamerhoek glaucoom, is de obstructie gelegen in het afvoergebied zelf. Bij de acute vorm is het afvoergebied niet bereikbaar omdat de kamerhoek vernauwd is. Voor beide vormen van glaucoom zijn laserbehandelingen beschikbaar.

Laserbehandeling

Nagenoeg alle vormen van laserbehandeling kunnen poliklinisch plaatsvinden. De meest gebruikte verdoving is druppelverdoving (incidenteel is een uitgebreidere plaatselijke verdoving nodig). Laserbehandeling is niet pijnlijk, maar wel gevoelig. Na de behandeling kan er gedurende enkele dagen een irriterend gevoel bestaan. Er vindt een nabehandeling met druppels plaats.

Laserbehandeling bij open kamerhoek glaucoom

Bij deze vorm van glaucoom vindt dikwijls een zogenaamde laser trabeculoplastiek plaats. Hierbij worden kleine laser effecten aangebracht ter plaatse van het afvoergebied. Deze laser effecten gaan krimpen en trekken daardoor de afvoerkanaaltjes open. Omdat dan de weerstand voor het kamerwater afneemt, kan de oogdruk dalen. Voorwaarden voor een goede oogdruk daling zijn onder andere de aanwezigheid van een open kamerhoek en voldoende kleurstof ter plekke. Ook lijkt het erop dat jongere patiënten wat minder goed reageren. Het oogdrukdalend effect is vaak tijdelijk. Na 5 jaar heeft ongeveer 50% van de patiënten weer een te hoge oogdruk. De behandeling kan dan in ieder geval één keer herhaald worden. Omdat deze behandeling soms een tijdelijke oogdrukstijging geeft (in de eerste uren na de behandeling) wordt de patiënt voorbehandeld met druppels die dit risico fors verminderen.

Laserbehandeling bij nauw kamerhoek glaucoom

Bij deze vorm kunnen 2 types laserbehandeling plaatsvinden.

1. Iris stretching

Als het regenboogvlies geplooid in de kamerhoek aanwezig is, dan kan het kamerwater het afvoerkanaal niet bereiken. Als er verder een goede circulatie van het kamerwater bestaat dan kan het regenboogvlies met behulp van laser uit de kamerhoek ‘getrokken’ worden. Daartoe worden lasereffecten aangebracht op de voorzijde van het regenboogvlies. Dankzij de verhitting die daarbij optreedt, krimpt het regenboogvlies een weinig en wordt zo uit de kamerhoek getrokken. Daarna kan het kamerwater het afvoerkanaal beter bereiken. Deze behandeling wordt ook nogal eens uitgevoerd in combinatie met de laser trabeculoplastiek indien de kamerhoek wel open is, maar er onvoldoende ruimte aanwezig is.

2. Iridotomie

IrodotomieBij het echte nauw kamerhoek glaucoom kan het kamerwater onvoldoende van de achterste naar de voorste oogkamer stromen. Het kamerwater hoopt zich op in de achterste oogkamer en drukt het regenboogvlies in de kamerhoek. Daardoor kan vrij plotseling het kamerwater het afvoerkanaal niet meer bereiken en stijgt de oogdruk tot soms hoge waarden. Door het maken van een opening in het regenboogvlies (de iridotomie) wordt de achterste oogkamer verbonden met de voorste oogkamer.